Never miss twice: wat je doet na een slechte eetdag

Never miss twice is de enige regel die telt na een slechte eetdag. 1 keer overslaan is een ongelukje. 2 keer op rij is een nieuwe gewoonte: die van het niet doen. De regel komt uit Atomic Habits van James Clear, de cijfers erachter zijn ouder, en hij hoort in de gids over gezonde eetgewoonten die blijven omdat de meeste van die gewoontes hier stranden. Niet bij de pizza. Bij de dag na de pizza.

Wat een slechte eetdag is, en wat niet

Een slechte eetdag is een dag zonder 1 hap van een plant, meer niet. Geen dag met taart, geen dag met friet, geen dag waarop je meer at dan je van plan was. Een dag met friet en een augurk ernaast is een dag met een hap, en die telt. Die ruime definitie is geen slordigheid: ze houdt de dag die telt haalbaar op de avond dat alles tegenzit, en dat is precies de avond waar de regel voor bedoeld is.

1 keer missen is een ongelukje

Iedereen mist een dag. Een verjaardag, een late trein, een week griep, een avond waarop het avondeten uit chips op de bank bestond en verder niets. De vraag is niet of dat gebeurt, maar wat het met de gewoonte doet, en het antwoord uit de cijfers is geruststellend. In het onderzoek dat 96 volwassenen 12 weken lang volgde terwijl ze een dagelijkse gewoonte opbouwden, maakte 1 gemiste dag geen wezenlijk verschil voor hoe automatisch de gewoonte werd (Lally, 2010). De weken herhaling van voor de misser staan er de volgende ochtend nog.

Een misser is dus een gebeurtenis, geen oordeel. Je bent niets kwijt wat niet iedereen kwijtraakt die ooit een gewoonte heeft volgehouden.

Never miss twice: waarom 2 keer anders is

Op de tweede dag wisselt de gewoonte van eigenaar. 1 misser gevolgd door een gewone dag is een gewone week. 1 misser gevolgd door nog een is een nieuwe routine: die van het niet doen, met een eigen signaal (gisteren heb ik overgeslagen), een eigen redenering (de week is toch al verpest) en een eigen beloning (vanavond niets te doen). Die routine vormt zich net zo makkelijk als de routine die je wilde, en op dezelfde termijn.

De regel is dus niet "nooit missen", want die houdt niemand vol en die maakt van elke misser een mislukking. De regel is "never miss twice", en die kan iedereen volhouden, omdat hij precies 1 gewone dag na de slechte dag vraagt.

De volgende maaltijd, niet maandag

Maandag is de vijand van de regel. "Ik begin maandag opnieuw" klinkt als een plan en werkt als een vrijbrief: een vrijbrief om donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag ook te missen, wat van 1 misser er 5 maakt en van 5 het einde. Hetzelfde geldt voor "volgende maand", "na de vakantie" en "als het wat rustiger is".

De gewoonte woont niet in de kalender. Hij woont in de volgende maaltijd, en die is over een paar uur. De herstart is 1 hap van 1 plant bij die maaltijd, meer niet. Geen perfecte dag, geen nieuw plan, geen schone lei. De kleinste echte versie van de gewoonte, 1 keer gedaan, zodat de tweede dag een dag is waarop je het wel deed.

Een joker, geen reset

Hier beslist het ontwerp van een teller of de regel vol te houden is. Een reeks die bij 1 gemiste dag terugspringt naar 0 straft precies de gebeurtenis die volgens de cijfers onschuldig is. Na zo'n reset is de eerlijke rekensom dat alles weg is en doorgaan niets oplevert, en mensen handelen naar die rekensom door te stoppen.

Een reeks met een joker doet het omgekeerde. De gemiste dag wordt opgevangen, de teller blijft staan en het enige wat de teller vraagt is dat je bij de volgende maaltijd terug bent. Dat is de regel, ingebouwd in het gereedschap. Waarom een gewoonte zoveel weken nodig heeft en waarom juist de middelste weken de kwetsbare zijn, staat in hoe lang het duurt om een gewoonte aan te leren.

Waar een reeks voor dient

Een reeks is geen score. Het is een manier om het kleinste echte ding elke dag zichtbaar te maken, zodat de week een uitkomst heeft op dagen dat de spiegel er geen geeft. Zo gelezen is een lange reeks mooi en een korte prima, en geen van beide een oordeel over de dag.

3 dingen zorgen dat een reeks de gewoonte dient in plaats van andersom:

• Hij telt het kleinste echte ding: een dag met 1 hap is een dag.
• Hij vergeeft 1 misser, omdat 1 misser onschuldig is.
• Hij laat nooit zien wat je niet hebt gedaan.

Wat schuldgevoel met een gewoonte doet

Schuldgevoel voelt als een motor en werkt als een rem. Een dag die eindigt in "ik ben slecht bezig geweest" maakt van de volgende poging een proefwerk, en proefwerken schuif je voor je uit. De tafel met de regel "eerst je bord leeg" waar de meesten van ons aan opgroeiden, heeft die les goed aangeleerd: eten is iets waarin je kunt zakken. Dat is het niet. Er zijn dagen met een hap en dagen zonder, en de enige interessante vraag is wat er bij de volgende maaltijd gebeurt.

Als het schuldgevoel meer doet dan dat, als eten een bron van angst, stiekem gedrag of verdriet is geworden, of de meeste dagen erin eindigen, dan is dat een reden om met je huisarts te praten en niet met een teller.

De kleinste herstart

Na een slechte dag is de herstart die werkt bijna beschamend klein. 1 plant die je niet vaak eet, naast wat er toch al op het bord ligt, bij de volgende maaltijd. Een handje diepvrieserwten telt. Een kruid over het ei telt. De ideeën om die ene hap moeiteloos te maken staan in meer groente eten, elke dag.

Hoe Project Food dit doet

Project Food is een app op je telefoon, voor jou alleen of voor iedereen aan je tafel. De reeks telt dagen op rij met minstens 1 plant aangetikt, en een gemiste dag gebruikt een joker voordat de reeks stopt, dus 1 slechte dag kost niets. Na de laatste maaltijd vraagt de app wat je geproefd hebt, je tikt de planten aan, elke nieuwe plant wordt een kaart, en nergens staat wat je niet hebt gegeten. De volgende maaltijd is altijd de herstart.

Om te onthouden

• 1 misser is een ongelukje. De gewoonte staat nog.
• 2 op rij is een nieuwe gewoonte, die van het niet doen.
• De herstart is de volgende maaltijd, nooit maandag.
• De herstart is 1 hap, nooit een perfecte dag.
• Een reeks met een joker houdt de regel; een reset naar 0 breekt hem.
• Laat het schuldgevoel thuis. Het remt, het drijft niet.